Tọa lạc tại tổ dân phố 4, phường An Tường, tỉnh Tuyên Quang, Chùa An Vinh là ngôi cổ tự có lịch sử gần 300 năm, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia. Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của tăng ni, phật tử và Nhân dân, Chùa An Vinh còn là công trình mang giá trị đặc biệt về lịch sử, kiến trúc, mỹ thuật và khảo cứu văn hóa, góp phần làm phong phú thêm kho tàng di sản của tỉnh Tuyên Quang.
Dấu ấn gần ba thế kỷ trên vùng đất bên dòng sông Lô
Theo các tư liệu lịch sử còn lưu giữ, Chùa An Vinh được xây dựng từ đầu thế kỷ XVIII. Ngôi chùa được lựa chọn xây dựng trên vùng đất cao ráo, phía Tây tựa vào gò đất vững chắc, phía Đông hướng ra dòng sông Lô hiền hòa, tạo nên thế đất "tựa sơn hướng thủy" theo quan niệm phong thủy truyền thống của người Việt. Địa thế ấy không chỉ tạo nên cảnh quan thanh bình mà còn góp phần làm nên nét linh thiêng của ngôi cổ tự suốt hàng trăm năm qua.
Trải qua những biến động của lịch sử cùng tác động của thiên nhiên, nhiều hạng mục của chùa từng bị xuống cấp. Tuy nhiên, với sự quan tâm của các cấp, các ngành cùng sự chung tay của tăng ni, phật tử và Nhân dân, Chùa An Vinh đã được trùng tu, tôn tạo theo đúng định hướng bảo tồn di sản. Ngày nay, ngôi chùa mang diện mạo khang trang, bề thế nhưng vẫn giữ gìn được những giá trị truyền thống, trở thành điểm nhấn văn hóa, tâm linh của phường An Tường.
Nơi lưu giữ những báu vật quý của lịch sử
Một trong những giá trị nổi bật nhất của Chùa An Vinh là hệ thống di vật, cổ vật có giá trị lịch sử và nghệ thuật đặc biệt.
Tiêu biểu là hai tấm văn bia đá thời Lê Trung Hưng gồm “Tạo tác hưng công bi ký” được dựng năm 1720 và “Cổ tích danh lam minh viết” dựng năm 1730. Đây được ví như những "cuốn sử bằng đá", ghi lại quá trình xây dựng ngôi chùa, công lao của những người có công đức tạo dựng cửa Phật, đồng thời phản ánh sinh động đời sống văn hóa, tín ngưỡng và tổ chức xã hội của cư dân Tuyên Quang cách đây hơn ba thế kỷ.
Hai tấm bia không chỉ có giá trị sử liệu mà còn là những tác phẩm nghệ thuật đặc sắc. Những dòng chữ Hán được khắc sắc nét trên đá xanh, kết hợp với hoa văn lưỡng long chầu nguyệt và các họa tiết truyền thống đã thể hiện trình độ điêu khắc đá tinh xảo của nghệ nhân đương thời.
Bên cạnh hệ thống văn bia, Chùa An Vinh còn lưu giữ quả chuông đồng cổ “An Vinh Tự Chung” được đúc năm 1734 dưới triều Hậu Lê. Sau gần 300 năm, quả chuông vẫn được bảo quản nguyên vẹn và sử dụng trong các thời khóa tụng niệm hằng ngày. Tiếng chuông ngân vang mỗi sớm, mỗi chiều không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn là âm thanh kết nối giữa quá khứ và hiện tại, góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương.
Kiến trúc hài hòa giữa bảo tồn và phát triển
Ngày nay, Chùa An Vinh mang dáng vẻ uy nghi, thanh tịnh với hệ thống Tam quan bằng đá, sân chùa rộng rãi, Chính điện, Nhà thờ Tổ và nhiều hạng mục phụ trợ được xây dựng đồng bộ.
Điểm đặc biệt là trong quá trình trùng tu, nhà chùa luôn đặt mục tiêu bảo tồn các giá trị gốc của di tích lên hàng đầu. Khu tháp Tổ cổ với những ngôi tháp gạch rêu phong vẫn được giữ gần như nguyên trạng, trở thành minh chứng sống động cho chiều dài lịch sử của ngôi chùa.
Không gian xanh với nhiều cây cổ thụ, vườn hoa, lối đi sạch đẹp cùng hệ thống hạ tầng được đầu tư bài bản đã tạo nên môi trường thuận lợi để phục vụ nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, tham quan và trải nghiệm của du khách. Đặc biệt, việc xây dựng khu vực để xe phía dưới sân chùa là giải pháp phù hợp với điều kiện đô thị hiện nay, vừa bảo đảm mỹ quan vừa tạo thuận lợi cho khách hành hương.
Trung tâm sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng
Không chỉ là một di tích lịch sử, Chùa An Vinh còn là nơi gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của Nhân dân địa phương.
Hàng ngày, nhà chùa tổ chức các thời khóa tụng kinh, lễ Phật, tạo không gian thanh tịnh để người dân tìm về chiêm bái, cầu bình an. Vào các dịp lễ lớn như Tết Nguyên đán, Đại lễ Phật đản, lễ Vu Lan báo hiếu..., hàng nghìn tăng ni, phật tử và du khách trong, ngoài tỉnh đến tham dự các nghi lễ truyền thống, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
Bên cạnh đó, Chùa An Vinh còn tích cực phối hợp với chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể thực hiện nhiều hoạt động an sinh xã hội, từ thiện, khuyến học, chăm lo người có hoàn cảnh khó khăn, góp phần lan tỏa tinh thần đoàn kết, nhân ái và xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.
Điểm đến hấp dẫn trong hành trình khám phá Tuyên Quang
Với vị trí thuận lợi ngay trên địa bàn phường An Tường, Chùa An Vinh là điểm đến lý tưởng dành cho du khách yêu thích du lịch văn hóa, tâm linh.
Từ trung tâm phường An Tường, du khách chỉ mất khoảng 10 phút di chuyển theo Quốc lộ 2 để đến chùa. Hệ thống giao thông thuận lợi, khuôn viên rộng rãi cùng không gian yên bình giúp mỗi chuyến tham quan trở thành một trải nghiệm đáng nhớ.
Đến với Chùa An Vinh, du khách không chỉ được dâng hương lễ Phật, cầu bình an mà còn có cơ hội tìm hiểu những giá trị lịch sử được lưu giữ qua hệ thống bia đá, chuông đồng cổ, kiến trúc truyền thống và những câu chuyện về quá trình hình thành vùng đất Tuyên Quang.
Đây cũng là điểm kết nối thuận lợi với nhiều điểm đến nổi tiếng khác của tỉnh như Đền Hạ, Đền Thượng, Thành Nhà Mạc, Quảng trường Nguyễn Tất Thành, Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào..., tạo nên hành trình khám phá giàu bản sắc văn hóa và lịch sử.
Chung tay gìn giữ và phát huy giá trị di sản
Di sản văn hóa chỉ thực sự có giá trị khi được bảo tồn và phát huy trong đời sống hôm nay. Những giá trị lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật và tín ngưỡng mà Chùa An Vinh lưu giữ không chỉ là niềm tự hào của Nhân dân phường An Tường mà còn là tài sản văn hóa quý báu của tỉnh Tuyên Quang.
Trong thời gian tới, cùng với việc tiếp tục bảo tồn di tích, phường An Tường sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá hình ảnh Chùa An Vinh gắn với phát triển du lịch văn hóa, du lịch tâm linh; xây dựng các sản phẩm truyền thông số, kết nối với các điểm đến trên địa bàn nhằm thu hút ngày càng nhiều du khách đến tham quan, trải nghiệm.
Mỗi người dân, mỗi du khách khi đến với Chùa An Vinh hãy cùng chung tay giữ gìn cảnh quan xanh - sạch - đẹp, thực hiện nếp sống văn minh nơi thờ tự, góp phần bảo tồn và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương.
Thông tin dành cho du khách:
- Địa chỉ: Chùa An Vinh (An Vinh Tự), tổ dân phố 4, phường An Tường, tỉnh Tuyên Quang.
- Giờ mở cửa: Hàng ngày, thuận tiện cho Nhân dân và du khách đến tham quan, chiêm bái.
- Giá trị nổi bật: Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia; lưu giữ hai bia đá thời Lê Trung Hưng (1720, 1730), chuông đồng cổ năm 1734 cùng nhiều giá trị kiến trúc, mỹ thuật và tín ngưỡng đặc sắc.
- Hướng dẫn di chuyển: Từ trung tâm phường An Tường, di chuyển theo Quốc lộ 2 khoảng 10 phút là đến Chùa An Vinh. Tuyến đường thuận tiện cho cả ô tô và xe máy, khuôn viên chùa có khu vực đỗ xe phục vụ du khách.
Một số hình ảnh của chùa An Vinh:
Cổng Tam quan bằng đá của di tích Chùa An Vinh hiện tại
Chùa An Vinh dịp Đại lễ Phật đản
Sân chùa hiện tại được nâng nền cao ráo, lát gạch phẳng phiu sạch sẽ trong sương sớm
Cấu trúc thượng điện Chùa An Vinh mới đang được bài trí hệ thống tượng thờ kiên cố
Gian thờ Tổ khang trang của chùa được thiết kế chạm lộng vàng son
Khu tháp tổ Chùa An Vinh - Cấu phần duy nhất được bảo tồn nguyên trạng không trùng tu
Bia đá cổ Tạo tác hưng công bi ký (1720) tạc từ đá xanh nguyên khối dựng tại chùa
Thác bản dập nổi chi tiết trán bia chữ Hán "Tạo tác hưng công bi ký"
Quả chuông đồng cổ thời Hậu Lê được treo trang nghiêm dưới hệ gác chuông bằng gỗ
Quả chuông đồng cổ thời Hậu Lê được treo gác chuông của cổng tam quan hiện nay và vẫn được sử dụng thỉnh chuông hàng ngày
Tầng âm đỗ xe rộng rãi, giải pháp tối ưu cho áp lực đô thị sầm uất
